اين روى صافى او ( ت ) روح حيوانى باشد كه ارواح « 1 » جميع حيوانات از وى استمداد كنند « 2 » . و روى دوم ، او كه تيره است به جانب جسم دارد و اين روى تيره او « روح طبيعى » « 3 » بود « 4 » طبايع « 5 » جميع اجسام علويّه و سفليه از وى استفاضه نمايند و برزخ ميان هر دو روى او روح نباتى « 6 » باشد كه ارواح جميع نباتات از وى استفاده « 7 » گيرند « 8 » و روح حيوانى « 9 » يا « نفس » مىنامند به حسب اتّصاف او به اوصاف نفس و اتّصال او به نفس . و اين نفس است كه مذموم « 10 » آمد در شريعت قال النّبىّ صلّى اللّه عليه و سلّم « 11 » : « أعداء عدوك نفسك التى بين جنبيك « 12 » » و الّا نفس ناطقه « 13 » روح مقدس است ، قال اللّه تعالى : « يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي « 14 » » ( 1 - 15 ) ( 89 : 27 - 30 )

--> ( 1 ) ل ، ن : روح ، ت : برگ 38 ب . ( 2 ) ب : يابند ، ت : كند . ( 3 ) فرهنگ آنندراج ، الجزء السابع من اتحاف السادة المتقين ، سيد محمّد بن محمّد الحسينى الزبيدى ، مصر ، 1200 هجرى ، ص 301 به بعد . فرائد اللئالى من رسائل الغزالى ، مصر ، 1344 هجرى ، ص 126 . ( 4 ) ل : باشد . ( 5 ) گ : طباع . ( 6 ) قب : فرهنگ آنندراج ، و الجزء السابع من اتحاف السادة المتقين ، ص 301 . گ : كلمه « نباتى » در حاشيه آمده است . ( 7 ) ب ، ل ، ن : استفاضه . ( 8 ) آ ، ل ، ن ، گ : كنند ، ت : كند . ( 9 ) قب : فرهنگ آنندراج ، و الجزء السابع من اتحاف السادة المتقين ، ص 301 . ( 10 ) آ ، ب ، ت ، گ : مذمومه . ( 11 ) آ : عليه السّلام . گ : كلمه « نبى » ندارد . ( 12 ) ب : حاشيه . برگ 41 الف يعنى دشمن‌ترين دشمنان تو نفس است آنكه ميان هر دو پهلوى تست . مجلسى ، بحار الانوار ، ج 2 ، ص 23 . هجويرى ، كشف المحجوب ، ص 260 . نجم الدّين رازى ، مرصاد العباد ، ص 98 . كنوز الحقائق ، ص 14 . ( 13 ) النفس الناطقة . هى الجوهر المجرد عن الامر . جرجانى ، رسالهء التعريفات ، ص 107 . ( 14 ) قرآن مجيد . 89 ( سوره الفجر ) : 27 - 30 . از حاشيه ب : برگ : 41 الف يعنى اى تن گرويده و آرميده ، به توحيد و طاعت و وعد و وعيد بازگرد ( يد ) سوى پروردگار خود كه خشنود شونده و پسنديده است و خداوند از او خشنود ، پس درو و در ميان بندگان و درآ در بهشت من و تقريره يا ايتها النفس الآمنة ارجعى الى موعد ربّك راضية بما اوتيت مرضية عند اللّه فادخل فى جملة عبادى الصالحين و انتظمى فى سلكهم ( ؟ ) و ادخل جنّتى معهم . زمخشرى ، الكشاف ، ج 4 ، ص 752 . -